 Kornea gözün renkli kısmının önündeki saydam tabakadır. Korneayı saatin camına benzetmek mümkündür. Korneanın; saydamlığını yitirdiği veya şeklinin bozulduğu durumlarda, yaşamını yitirmiş bir kimseden alınan şeffaf kornea dokusu ile değiştirilmesi işlemine kornea nakli denir.
Kornea naklinin gerekli olduğu durumlar
Ülkemizde kornea naklinin en çok yapıldığı durumlar keratokonus (korneanın öne doğru sivrileştiği bir şekil bozukluğu), psödofakik büllöz keratopati (katarakt ameliyatı sonrası kalıcı kornea ödemi) ve kornea yaralanmalarıdır. Korneanın saydamlığını kaybettiği ve distrofi adı verilen kalıtsal hastalıklar da kornea nakli ile tedavi edilmektedir. Herpetik keratit adı verilen göz uçuğu da ileri olgularda kornea nakli gerektirebilmektedir.
Kornea naklinde doku uyumu gerekli değildir
Kornea bir organ değil, dokudur. Normal şartlarda damarsızdır. Damar olmayışı bağışıklık hücrelerinin nakil sahasına giremeyişi anlamına gelmektedir. Bu da korneayı karaciğer, kalp, vb. gibi organ nakillerinden farklı kılmaktadır. Kornea için doku uyumu diye bir kavram yoktur.
Kornea naklinin yapılışı
- Göz ve göz kapakları iğne ile uyuşturulur. Ameliyat genel anestezi ile de yapılabilir.
- Korneanın merkezi işaretlenir.
- “Trefan” ismi verilen vakumlu, yuvarlak bıçakla; kornea merkezinden yaklaşık 7-7.5 mm’lik kısım kesilerek çıkartılır. Bu kesi “femtosaniye lazer” ile de yapılabilir.
- Önceden hazırlanmış verici kornea, alıcı yatağa dikilir. Gözde en az 16 adet dikiş olur.
- Göze, antibiyotikli pomad sürülerek, işlem sonlandırılır.
Kornea naklinde başarı oranları
Kornea naklinin ne sebeple yapıldığına göre başarı (nakledilen dokunun saydam kalması) oranı değişir. Keratokonus ve çoğu distrofide başarı şansı % 90’ın üzerindeyken, katarakt sonrası kalıcı kornea ödeminde %80-90 arası ve herpetik keratitte (göz uçuğu) %50-80 civarındadır.
Kornea naklinin doğurabileceği sorunlar (komplikasyonlar)
- Suprakoroid kanama: Operasyon sırasında kontrolü güç bir kanama gerçekleşebilir. Kornea naklinin en korkulan ama nadir riskidir (vakaların %0.45-1.08’inde). Böyle bir kanama olursa gözün kaybıyla sonuçlanabilir.
- Enfeksiyon (gözün mikrop kapması)
- Doku reddi
- Göz içi basınç artışı
- Astigmatizma
Kornea nakli sonrası astigmatizmanın tedavisi
Kornea nakli sonrası astigmatizma, sık görülen bir durumdur. Astigmatizma, topografi-rehberli LASIK (lazer) ile giderilmektedir. Miyopi ve nadiren izlenen hipermetropi de LASIK ile tedavi edilir. Astigmatizma tedavisi için LASIK dışında başka cerrahi yöntemler de (gevşetici kesiler, sıkılaştırıcı dikişler gibi) uygulanabilmektedir.
Kornea nakli hastalarının dikkat etmesi gerekenler
Kornea nakli geçirmiş hastalar doku reddi olasılığı sebebiyle; gözde batma-ağrı, bulanık görme, ışık hassasiyeti gibi şikayetleri olduğu takdirde hemen doktorlarına başvurmalıdırlar.
Kornea naklinin karnesi
- Anestezi şekli: Göze ve göz kapaklarına uyuşturucu iğne veya genel anestezi
- Ameliyat süresi: 30 dakika
- Bandaj: Göz bandajlanır.
- Ameliyat sonrası: Hafif batma normaldir. Ciddi ağrı şikayetinde hemen göz doktoruna baş vurulmalıdır.
- Görme: Bandaj açılınca bir miktar görme elde edilir. Ancak nakil yapılmış gözde sıklıkla astigmatizma, miyopi ve hipermetropi izlenir. Bu yüzden kornea nakli sonrası net görüş, dikişler alınıp, gözlük/kontakt lens veya lazer ile bu bozukluklar giderildikten sonra sağlanır.
- İşe dönüş: Operasyondan 1-3 gün sonra işe dönülebilir. Ama 1 hafta istirahat önerilmektedir.
- Göz kontrolleri: Ameliyatın ertesi günü, 1 hafta sonra, ilk yıl boyunca her ay. Nakil geçirmiş bir kimsenin ömür boyu yılda 2 kez göz kontrolü gereklidir.
- Göz damlaları: 1 yıl boyunca
|