0212 304 42 78

 

Kornea Nedir? Kornea Nakli Nedir?Kornea Nedir? Kornea Nakli Nedir?

 

Gözün renkli kısmının önündeki saydam tabaka kornea olarak adlandırılmaktadır. Kornea nakli, yaşamını yitirmiş bir kimseden alınan şeffaf kornea dokusu ile hasta korneanın değiştirilmesi işlemidir. 

 

Ülkemizde kornea naklinin en çok yapıldığı durumlar keratokonus (korneanın öne doğru sivrileştiği bir şekil bozukluğu), psödofakik büllöz keratopati (katarakt ameliyatı sonrası kalıcı kornea ödemi) ve kornea yaralanmalarıdır. Korneanın saydamlığını kaybettiği ve distrofi adı verilen kalıtsal hastalıklar da kornea nakli ile tedavi edilmektedir. Herpetik keratit adı verilen göz uçuğu da ileri olgularda kornea nakli gerektirebilmektedir.

 

Göz Bankacılığı

 

Göz Bankası korneaların alınması, nakil için uygunluğunun değerlendirilmesi ve dağıtımından sorumlu kuruluştur. Ülkemizde morgdan kornea alma yetkisi sadece Göz Bankası personeline ait bir yetkidir ve göz bankaları sadece kamu kurum ve kuruluşları ile üniversiteler bünyesinde kurulabilir.

 

Ülkemizde Kornea Nakli ile İlgili Yasal Durum

 

Ülkemizde kornea nakli, 28.01.2015 tarihli ve 5376.203 sayılı onayla yürürlüğe girmiş olan Göz Bankası ve Kornea Nakli Merkezleri Yönergesi'ne uygun olarak gerçekleştirilmektedir. Organ ve doku alınması, saklanması ve nakli hakkındaki kanunun 14. meddesinde “Aksine bir vasiyet veya beyan yoksa, kornea gibi ceset üzerinde bir değişiklik yapmayan dokular alınabilir.” denmektedir. 

 

Ülkemizde nakil için yeterli miktarda kornea dokusu temin edilememektedir. Halkımız bütün organlarını bağışladığı halde kornea bağışını kabul etmemektedir. Bunun sebebi halkımızın göz küresinin tamamının alındığını sanması ve “yakınımın gözünü oydurtmam” sözüne yol açan yanlış kanıdır. Oysa gözün sadece saydam tabakası alınmakta, bu da cenazenin bütünlüğünü bozmamaktadır.

 

Türkiye’ye Yurtdışından Kornea Getirilmesine İlişkin Yasal Durum

 

Göz Bankası ve Kornea Nakli Merkezleri Yönergesi’ne göre yabancı hastalara yurtdışındaki bankaların birisinden kornea ithal edilebilir. Bu sayede ülkemiz yabancı ülkelerin kornea nakli için tercih ettiği bir ülke konumua gelmektedir.

 

Kornea Naklinde Doku Uyumu Gerekli Değil

 

Kornea bir organ değil, dokudur. Normal şartlarda damarsızdır. Damar olmayışı bağışıklık hücrelerinin nakil sahasına giremeyişi anlamına gelmektedir. Bu da korneayı karaciğer, kalp, vb. gibi organ nakillerinden farklı kılmaktadır. Kornea için doku uyumu diye bir kavram yoktur. 

 

Verici kornealar göz bankalarında çeşitli testlere tabi tutulur. Bu testler söz konusu korneanın uzun vadede saydam kalıp kalamayacağının anlaşılmasına yönelik hücre sayımı (speküler mikroskopi) ve biyomikroskopi incelemesidir. Ayrıca vericide bulaşıcı hastalık olup olmadığına yönelik kan testleri yapılır, ölüm nedenleri araştırılır. Bu testler sonunda nakil için engel yoksa kornea kullanılabilir. Verici ile alıcı arasında yaş farkının da fazla olmamasına dikkat edilir.

 

Organ Bağış Kartı Nasıl Alınır?

 

Sağlık Bakanlığı’nın hazırladığı organ bağış kartları aşağıdaki kuruluşlardan temin edilebilmektedir:

 

Organ Bağış Kartı Nasıl Alınır?

  • Sağlık Müdürlüğü Organ Bağış Birimi

  • Sağlık Grup Başkanlıkları

  • Devlet hastaneleri ve semt poliklinikleri

  • Üniversite hastaneleri

  • Özel hastaneler (bazıları)

 

Bu kuruluşlara başvurduğunuzda, öncelikle 2 şahidin huzurunda organ ve doku bağış senedi doldurulur. Daha sonra size doku ve organ bağış kartı örneği verilir.

 

Ailenize ve sevdiklerinize, vefatınızdan sonra organlarınızı bağışlamak istediğinizi söyleyiniz. Böylece bağış kartınız olmasa bile, aileniz organlarınızı bağışlayabilir. Bu kararı onlar değil, siz vermiş olduğunuz için de o acılı anlarında daha huzurlu olurlar.

 

2015 (Kasım Ayı İtibarı ile) / Kornea Nakli Sayıları

 

  • Yapılan kornea nakli sayısı: 2489

  • Bekleyen hasta sayısı: 2938

 

Kaynak: T.C. Sağlık Bakanlığı Organ, Doku Nakli ve Diyaliz Hizmetleri Daire Başkanlığı resmi web sitesi (www.organ.saglik.gov.tr/web/)

 

Niçin Her Verici Adayından Kornea Alınmaz? Niçin Alınan Bazı Kornealar Kullanılmaz?

 

  • Vericinin fazla yaşlı olması (70 yaş üstü) % 36.7

  • Cenazenin gözlerinin kapatılmaması sonucu korneaların kuruması % 25.7

  • Ölüm sebebinin bilinmeyişi % 13.9

  • Yakınlarının izin vermemesi % 9.9

  • Kornea ödemi / yaralanması % 4.3

  • Ölüm gerçekleşeli fazla zaman geçmiş olması (>15-18 saat) % 3.0

  • Arkus senilis (korneada yaşa bağlı lipid birikimi) % 2.0

  • Vericide bulaşıcı hastalık varlığı % 1.7

  • Pterjiyum (halk arasında göze et yürümesi olarak bilinen durum) % 1.3

  • Göz enfeksiyonları % 1.1

  • Geçirilmiş katarakt cerrahisi % 0.4

    Toplam % 100

 

Kaynak: Coşar CB, ve ark. “Donör ve kornea dokusu epidemiyolojik özellikleri”, T Oftalmol Gaz, 36, 203-207 (2006).

 

Yararlı linkler

 

https://istanbulism.saglik.gov.tr/